Rolls Royce ของไม้เอ็นจิเนียร์
Furniture
ทำบ้านให้เป็นสปา
เกาะกูดไอส์แลนด์รีสอร์ท
ลงโฆษณา

จัดสวนสวยด้วยตัวเอง

09 Oct 2012 - akanek_ja_ja

จากที่ได้พูดคุยกับนักจัดสวนหลายๆ คนที่ผ่านมา ทำให้ AKANEK  รู้ว่า...

สวนให้ประโยชน์เรามากกว่าความสวยงามมาก  สวนให้ความร่มรื่น ร่มเย็น เพราะต้นไม้ทั้งบังแดดและดูดซับความร้อน  ให้ความสดชื่นกับคนในบ้านเพราะสีเขียวและธรรมชาติทำให้เราสบายตา สบายใจ ให้พื้นที่ใช้สอยนอกบ้าน จะนั่งดื่มกาแฟ จิบชาอ่านหนังสือพิมพ์ได้เพลินๆ ให้ความเป็นส่วนตัวเพราะต้นไม้เป็นเครื่องอำพรางสายตาจากภายนอกได้อย่างดีให้กลิ่นหอมๆ เหมือนมี Aroma Spa ส่วนตัวในบ้าน  บางสวนนอกจากเป็นอาหารตาแล้วยังให้ลูกให้ผลไว้เป็นอาหารได้อีกด้วย ฯลฯ ไม่แปลกใจเลยที่หลายคนอยากจะมีสวนไว้ใกล้ๆ ตัวทั้งสวนที่ลงมือจัดเองและสวนที่ว่าจ้างนักจัดสวนมืออาชีพ

แต่เจ้าของบ้านหลายคนไม่ได้สวนดังหวัง บางคนลงมือจัดสวนเองทั้งทำตาม how to ต่างๆก็แล้วจัดตามแมกกาซีนก็แล้วแต่สุดท้ายก็ยังร้องเฮ้อ...ไม่ได้สวนที่ถูกใจเสียที บางคนจ้างนักจัดสวนจัดออกมาแล้วมีปัญหาให้ตามแก้ไขไม่รู้จบ จนทำให้ท้อไปว่าตัวเองจัดสวนไม่ขึ้นเอาเสียเลย

บังเอิญว่าได้ดูสัมภาษณ์คุณศิริวิทย์ ริ้วบำรุง นักจัดสวนจาก Little Tree ทางช่อง Thai PBS ในรายการสยามวาระแล้ว รู้สึกประทับใจกับมุมมองและความคิดของของคุณวิทย์จน AKANEK อดใจไม่ได้ ต้องติดต่อคุณวิทย์ เพื่อขอสัมภาษณ์ขอความรู้ และเคล็ด(ไม่)ลับในการจัดสวน มาฝากคนที่อยากจัดสวนอย่างง่ายๆด้วยตัวเอง และเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยในการดูแลสวนอย่างไรให้สวยอยู่เสมอ

จัดสวนสวย

     คำถามคาใจคนจัดสวนเอง     
“...ปลูกมานานแล้วทำไมไม่โตเสียที... ปลูกไม้ดอกอย่างไรให้ออกดอก...สวนรกร้างจัดสวนแล้วไม่มีเวลาดูแล... ต้นไม้อยู่ไม่ได้ค่อยๆตายไปทีละต้นโดยหาสาเหตุไม่ได้...”

ก่อนที่เราจะไปเรียนรู้วิธีจัดสวนกันขอคลายข้อสงสัยกันก่อนว่าเป็นเพราะเหตุใด สวนที่เจ้าของบ้านที่จัดสวนเองหรือว่าจ้างนักจัดสวนถึงไม่ประสบความสำเร็จทั้งในด้านความสวยงามและความอยู่รอดของสวนซึ่งคำถามส่วนใหญ่ก็คือ

I. ต้นไม้ไม่งาม ไม่โต ไม่ออกดอกเหมือนตอนอยู่ที่ร้าน
คุณวิทย์อธิบายที่มาที่ไปของต้นไม้ตามร้านขายต้นไม้ให้ฟังว่า ต้นไม้ที่เราเห็นตามร้านขายต้นไม้ ที่ออกดอก ออกใบสวยเลย จะเป็นต้นที่ผ่านการคัดตัวจากต้นไม้เป็นร้อยเป็นพันต้นจากทางสวนที่เพาะมาแล้วว่า เป็นต้นที่สมบูรณ์ ต้นไหนที่ยังไม่สมบูรณ์ก็จะเลี้ยงต่อไปจนกว่าจะสมบูรณ์ดี ถึงจะนำออกมาขาย เพราะฉะนั้นถ้าเราดูแลบำรุงได้ไม่เท่ากับที่สวนเพาะเลี้ยง ต้นไม้ก็ไม่งามเท่ากับต้นที่อยู่ที่ร้านแน่นอน

แต่ที่ช้ำใจหนักกว่าเดิมก็คือนอกจากไม่งามแล้ว ยังไม่โตแล้วยังไม่ออกดอกด้วย ปัญหานี้คุณวิทย์บอกว่าเป็นไปได้ว่าเราไปฝืนธรรมชาติของต้นไม้ ซึ่งมักจะเป็นเพราะเจ้าของบ้านไม่เข้าใจธรรมชาติและความต้องการของต้นไม้ที่ตัวเองเลือกมาปลูก  บางคนไม้ใบก็ชอบ ไม้ดอกก็รัก ตัดใจไม่ลงก็เลยเลือกเก็บไว้ทั้งสองต้นแล้วปลูกในบริเวณเดียวกันหรือสวนค่อนข้างร่ม แดดส่องลงมาได้น้อยแต่ก็ฝืนที่จะปลูกไม้ดอก ทั้งๆที่ธรรมชาติของไม้ดอกต้องได้แดดถึงจะออกดอกให้เห็น

หรืออีกกรณีที่เกิดบ่อยคือคนรับจัดสวนที่ว่าจ้างมา“อัดต้นไม้” พยายามใส่ต้นไม้ให้ดูเต็มสวนเอาไว้ก่อน เพื่อให้ดูต้นไม้เยอะ เมื่อต้นไม้เริ่มโตขึ้นก็จะเริ่มเบียดกันจนต้นไม้อยู่ไม่ได้ ค่อยๆ ตายไปเอง หรือต้องเอาต้นใดต้นหนึ่งออกไปเพื่อให้ที่เหลืออยู่รอด

จัดสวนสวย

II. จัดสวนได้ไม่นานไม่สวยเหมือนตอนจัดใหม่
สวนบางสวนจัดแล้ว อยู่ๆ ไปหน้าตาของสวนเริ่มเปลี่ยนไปจากแบบที่ทำไว้ หรือโตผิดทิศผิดทางอย่างที่นักจัดสวนออกแบบไว้ กรณีนี้มักจะเห็นได้ชัดกับสวนที่ว่าจ้างนักจัดสวนมืออาชีพมาจัดให้แล้วอาจจะไม่ได้ให้นักจัดสวนดูแลต่อเจ้าของบ้านหรือคนรับดูแลสวนขาดทักษะในการดูแล ตัดแต่งต้นไม้ หรืออาจไม่เข้าใจถึงดีไซน์ที่นักจัดสวนออกแบบไว้

เพราะฉะนั้นแล้วเจ้าของบ้านที่ดูแลสวนเองจำเป็นต้องศึกษาดูว่าหน้าตาสวนที่ออกแบบไว้เป็นอย่างไร ศึกษาวิธีการดูแลควบคุมการเจริญเติบโตของสวนอย่างถูกวิธี หรือถ้าคิดว่าไม่ถนัดอาจจะเลือกว่าจ้างคนดูแลสวนที่เป็นมืออาชีพจริงเข้ามาช่วยดูแลให้ แต่ถ้าคิดว่าค่าใช้จ่ายในการว่าจ้างดูแลสวนอาจจะเป็นภาระทางการเงิน คุณวิทย์เสนอว่าระยะแรกที่จัดสวนเสร็จก็อาจจะให้นักจัดสวนดูแลให้ไปก่อน ในระหว่างนี้เจ้าของบ้านก็ให้คนในบ้านหรือตัวเองเริ่มเรียนรู้วิธีดูแลสวนจากนักจัดสวนจนเป็นที่เข้าใจดีแล้วก็อาจจะดูแลสวนเองต่อไป หรืออาจจะถ่ายรูปสวนตอนที่จัดเสร็จใหม่ๆ ไว้เป็น reference  ให้กับคนที่เราจ้างมาดูแลสวน  ให้เขารู้ว่าหน้าตาสวนที่ควรเป็นนั้นเป็นอย่างไร

III. ต้นไม้ค่อยๆ ตายไปทีละต้น
ปัญหานี้เกิดได้จากหลายสาเหตุ กรณีแรกมาจากความไม่รู้ของเจ้าของบ้านเอง ยกตัวอย่างเช่น  เจ้าของบ้านที่อยากปลูกต้นไม้ไว้ในบริเวณบ้านนิยมซื้อไม้ล้อมขนาดใหญ่มาปลูก เพราะความที่ต้นโตเร็วทันใจ ยิ่งตามโครงการบ้านจัดสรรแล้วจะนิยมแถมต้นไม้มาพร้อมบ้านด้วย  แต่เจ้าของบ้านอาจจะไม่ทราบว่าไม้ล้อมที่ถูกขุดล้อมรากขึ้นมาจะมีระบบรากที่อ่อนแออยู่แล้ว ถ้าดูแลไม่ถูกวิธี สุดท้ายต้นไม้ก็ยืนต้นตาย ต้องหาต้นใหม่มาลงแทนอีกกรณีหนึ่ง เจ้าของบ้านบางคนใจร้อนอยากเห็นดอกไวๆ ก็จะขยันใส่ปุ๋ยจนต้นช็อคปุ๋ยตายไปก็มี

กรณีที่สอง เจ้าของบ้านที่ความรู้เรื่องต้นไม้น้อยอยู่แล้ว ไปเจอพ่อค้าแม่ค้าต้นไม้ที่อาจจะแนะนำวิธีการดูแลต้นไม้ไม่ถูกต้องจนต้นไม้ตายหรือขายต้นไม้ที่อาจจะไม่แข็งแรงให้ สุดท้ายเจ้าของบ้านก็ต้องย้อนกลับมาซื้อต้นใหม่ที่ร้านอีก เรื่องนี้คุณวิทย์เห็นว่าเป็นเรื่องที่ไม่ค่อยจะน่ารักเอาเสียเลยสำหรับแม่ค้าพ่อค้าร้านต้นไม้

จัดสวนสวยจัดสวนสวย

         สี่เรื่องที่ต้องรู้ ก่อนจะจัดสวน        

รู้จักพื้นที่ตัวเอง        -   การลงสำรวจพื้นที่จริงช่วยให้เรามองเห็นสภาพที่แท้จริงของพื้นที่ ได้เห็นสิ่งที่ต้องปรับปรุง มีจุดใดบ้างที่ควรเปิดเพื่อให้เห็นและบังเพื่อไม่เห็นบ้าง คุณวิทย์แนะนำว่า สภาพแวดล้อมของเบ้านราก็อาจจะไม่ได้สวยทุกมุม อาจจะมีมุมที่ไม่อยากให้เพื่อนบ้านมองเข้ามา หรือมุมที่เราก็ไม่อยากมองเห็นเพื่อนบ้าน ต้องรู้ทิศทางว่าแดดเข้าทางด้านไหน ลมมาทางไหนตรงจุดไหน ควรจะปลูกไม้เป็นแผงบังแดดให้บ้าน หรือควรจะเปิดโล่งตรงไหน อีกเรื่องหนึ่งที่ AKANEK  มองว่าสำคัญไม่แพ้กันก็คือ เรื่องการระบายน้ำในสวนต้องรู้ว่าน้ำจะมาจากทางไห นและไหลออกจากสวนทางไหน ไหลแล้วไปที่ไหน

รู้นิสัยตัวเอง              -   ลองถามตัวเองก่อนว่ามีเวลาให้สวนมากน้อยแค่ไหน ถ้าเป็นคนที่ไม่ค่อยมีเวลาว่าง ตารางเวลายุ่งเหยิง มีเหตุให้ต้องออกจากบ้านเกือบทุกวัน แต่อยากได้สวนเพื่อความสดชื่นก็ควรเลือกสวนที่ไม่ต้องการการดูแลมาก เน้นเรียบรายละเอียดน้อย  แต่ถ้าเป็นคนที่ชอบอยู่กับบ้านชอบดูแลต้นไม้อยู่แล้วก็อาจจะเลือกสวนที่มีรายละเอียดมากขึ้น เช่น บ่อน้ำ ไม้พุ่มที่เน้นรูปทรงมากขึ้นหรือปลูกไม้ดอกเป็นแปลงใหญ่ หรือจะเพิ่มในส่วนของไม้กระถางก็สามารถทำได้

เคล็ดลับอย่างหนึ่งที่จะช่วยให้สวนไม่เป็นภาระในการดูแลมากนักก็คือ การปลูกต้นไม้ลงดินแทนการปลูกในกระถาง (แต่ควรจะเป็นสวนที่มีพื้นที่อยู่สักหน่อย) เหตุผลคือผืนดินจะชุ่มน้ำได้นานกว่าดินในกระถางต้นไม้ที่ปลูกลงดินไม่ต้องรดน้ำกันบ่อยๆ ถ้าไม่ได้รดน้ำสักวันสองวันต้นไม้ก็ยังจะพออยู่ได้

ส่วนใครที่คิดอยากได้บ่อน้ำบ่อเลี้ยงปลาสนามหญ้าอยากให้ทบทวนให้ดี เพราะเป็นส่วนที่ต้องดูแลกันเป็นพิเศษ ลูกค้าหลายคนของ Little Tree  จะบอกเลยว่าไม่เอาสนามหญ้าแล้วเพราะไม่อยากต้องมาคอยตัดหญ้า รดน้ำหรือบางหลังสวนเดิมมีบ่อน้ำ แต่ก็ปล่อยบ่อแห้งบ่อร้างเพราะไม่มีเวลาดูแล

จัดสวนสวยจัดสวนสวย

รู้ความชอบตัวเอง   -  ลองหลับตานึกภาพว่าอยากเห็นสวนในบรรรยากาศแบบไหน ถ้าชอบสีสันสดใสของไม้ดอกสวนก็ออกไปทางเปิดโล่งรับแดด แต่ถ้าหลับตาแล้วเห็นความร่มรื่นของสวน  สวนก็จะเปลี่ยนเป็นสวนที่เน้นไปที่ไม้ใหญ่อย่างสวนป่า  อยากได้สีสันเป็นแบบไหนกำหนดธีมสีออกมา หรือเลือกเล่นกับโทนสีของตัวบ้าน อาจจะดึงเอาวัสดุปิดผิวตัวอาคารเป็นโทนสีของสวน แต่ทั้งสวนและบ้านควรจะมีสไตล์ที่สอดคล้องไปในทางเดียวกัน

รู้จักต้นไม้              -   คุณวิทย์แนะนำว่าไม่จำเป็นต้องรู้จักหมดทุกต้น แต่ขอให้รู้ว่าต้นที่เลือกมาปลูกนิสัยใจคอเป็นอย่างไร ชอบน้ำ ชอบแดดแค่ไหน ใบร่วงมั้ย โตเร็วหรือโตช้า ต้องคอยดูแลหรือตัดแต่งบ่อยแค่ไหน มีโรคหรือแมลงรบกวนมั้ย และต้องคิดไปถึงตอนที่ต้นไม้โตแล้วด้วยว่าเมื่อโตเต็มที่แล้วต้นจะสูงใหญ่แค่ไหน จะเบียดชิดกันเองหรือเบียดตัวอาคารจนสร้างความเสียหายมั้ย ถึงจะเป็นเรื่องสุดท้ายที่ต้องรู้แต่คุณวิทย์ย้ำกับเราว่า การเลือกต้นไม้เป็นเรื่องที่ต้องคิดให้รอบคอบ คิดเผื่อไปถึงตอนที่ต้นไม้โต เพราะต้นไม้โตทุกวัน มีการเปลี่ยนแปลงทุกวัน

         องค์ประกอบสวนที่ควรรู้ หากอยากจะจัดสวนเอง        
งานจัดสวนเป็นงานที่มีรายละเอียดค่อนข้างมาก เนื่องจากต้นไม้มีชีวิตและเจริญเติบโตอยู่ตลอดเวลา ทำให้ต้องดูแลอยู่เรื่อยๆ  ต้องอาศัยความรู้ในเรื่องการจัดวาง การดูแลต้นไม้ประกอบกัน  ไม่ว่าคุณจะจ้างคนขายต้นไม้ที่รับจัดสวนหรือจะจัดด้วยตัวเอง พื้นฐานความรู้ในเรื่องการจัดสวนต้องสำคัญมาเป็นอันดับหนึ่งเสมอ

ตรงนี้คงได้คำตอบแล้วว่าทำไมเจ้าของบ้านหลายคนที่จัดสวนเองหรือจ้างคนอื่นจัดถึงไม่ประสบความสำเร็จในการจัดสวน เพราะฉะนั้นแล้วถ้าเราจะจัดสวนด้วยตัวเองแล้วก็ควรเริ่มจากปูพื้นฐานความเข้าใจงานจัดสวนกันก่อนค่ะ

จัดสวนสวยจัดสวนสวย

องค์ประกอบสวนองค์ประกอบสำคัญๆที่รวมเป็นสวนทั่วไปแล้วจะประกอบไปด้วย 5 ส่วนหลัก

ต้นไม้     ต้นไม้ที่ใช้ในการจัดสวนจะถูกจัดแบ่งประเภทตามการใช้งานอยู่ 4  ประเภทด้วยกันคือ

     • ไม้ประธาน จะเป็นต้นไม้ที่สูงที่สุดใหญ่ที่สุดเด่นที่สุดในสวนสำคัญที่สุดเพราะไม้ประธานจะมีผลกับการเลือกชนิดหรือประเภทของต้นไม้อื่นๆ ในสวน
     • ไม้พุ่ม ใช้ปลูกบอกอาณาเขตของสวนสร้างเป็นผนังต้นไม้ปิดอำพรางในส่วนที่ไม่ต้องการให้เห็นสร้างความเป็นส่วนตัวให้กับสวนมากขึ้น
     • ไม้คลุมดิน เป็นไม้ระดับล่าง ส่วนมากจะใช้ปลูกที่ขอบแปลงขอบทางเดินเพื่อลดความกระด้างของวัสดุปูทางเดินปลูกคลุมดินในส่วนที่ไม่ต้องการให้เห็นเช่นโคนไม้ใหญ่บางคนก็นำมาปลูกสลับกับแผ่นปูทางเดินแทนการ  ปลูกหญ้า
     • ไม้กระถาง ตัวช่วยพิเศษในการเติมสีสันให้กับสวนแต่ต้องไม่กระทบกับภาพรวมของสวนถ้ามีการเปลี่ยนแปลงไม้กระถางใหม่ในภายหลัง

Hardscape    จะเป็นงานที่เกี่ยวกับโครงสร้างสวนทั้งหมด เช่น  ลานคอนกรีตทางเดินในสวน ซุ้มระแนงไม้  บ่อน้ำ  น้ำพุบ่อปลา  สำหรับคนที่มีงบจัดสวนที่จำกัด คุณวิทย์แนะนำว่าให้ลดงานในส่วนของ Hardscape ลงเพราะยิ่งส่วนนี้มีรายละเอียดมากหรือยิ่งซับซ้อนเท่าไหร่ก็จะยิ่งมีผลกับงบประมาณในการจัดสวนมากเท่านั้น

Soft scape    หลายคนจะนึกถึงสนามหญ้าเป็นอับดับแรก ที่จริงแล้วคุณวิทย์เสนอไอเดียว่า สวนไม่จำเป็นต้องมีสนามหญ้าเสมอไป  เราสามารถใช้วัสดุอื่นทดแทนได้ อย่าง หินกรวดก้อนเล็กมาเทโรยตกแต่งแทน หรือจะใช้แผ่นปูทางเดินปูสลับกับหญ้าหรือไม้คลุมดินแทนก็ได้ จะดูแลง่ายกว่าและไม่ยุ่งยากเหมือนสนามหญ้า

เฟอร์นิเจอร์ชุดสนาม     ชุดโต๊ะเก้าอี้เหล็กม้านั่งยาวสักตัวหรือโต๊ะตัวยาวไว้สำหรับกิจกรรมนั่งเล่นอ่านหนังสือใต้ร่มเงาไม้ในสวนหรือวางบนพื้นยกสเตป  ส่วนเรื่องของจำนวนหรือขนาดของชุดสนามก็ต้องดูความเหมาะสมกับขนาดพื้นที่  ถ้าพื้นที่มากก็อาจจะวางเป็นชุดสนามครบทั้งโต๊ะเก้าอี้  แต่ถ้าพื้นที่ไม่มากเก้าอี้ตัวเดียวแต่จัดวางให้ถูกจังหวะ ถูกตำแหน่งก็เชิญชวนให้อยากเข้ามานั่งในสวนได้เช่นกัน

จัดสวนสวย

ของตกแต่ง        สวนนอกจากสีสันของดอกไม้ใบไม้แล้วกระถางต้นไม้สวยๆสไตล์ยุโรป (urn)   sculpture รูปเด็กสัตว์ต่างๆบ้านนก ตู้จดหมายเป็นรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่ทำให้ภาพรวมของสวนน่าดู แต่ก็ควรดูจากขนาดพื้นที่เป็นหลักเช่นเดียวกัน  ถ้าพื้นที่ไม่มากก็อาจจะลดจำนวนลดขนาดให้เล็กลงสวนจะได้ไม่ออกมาแน่นจนเกินไป

        เริ่มต้นจากโครงสวน แล้วเติมรายละเอียด         
ปูพื้นฐานกันไปแล้วตอนนี้ก็มาถึงเวลาจัดจริงกันแล้ว  สำหรับคนที่ไม่เคยจัดสวนมาก่อนก้าวแรกเป็นอะไรที่ยากลำบากบอกไม่ถูก ไม่รู้ว่าจะเริ่มอะไรอย่างไรตรงไหนก่อน ทำเอาหลายคนท้อใจตั้งแต่ยังไม่เริ่มต้น คุณวิทย์แนะนำหลักในการจัดสวนสำหรับมือใหม่หัดจัดสวนว่า นอกจากเรื่องความสวยงามแล้วยังต้องคำนึงถึงประโยชน์ใช้สอย และยังต้องดูแลรักษาง่ายอีกด้วยซึ่งทั้งหมดนี้มาจากการวางโครงของสวนที่ดี

โครงของสวนที่คุณวิทย์พูดถึงประกอบไปด้วย กรอบของสวน+ไม้ประธาน +Hardscape  ซึ่งถ้าโครงของสวนขึ้นต้นมาดีแล้วรายละเอียดปลีกย่อยอื่นๆ ก็ไม่ใช่เรื่องยาก หรือถ้าในอนาคตเจ้าของสวนอยากจะขยับปรับเปลี่ยนรายละเอียดบางอย่างในสวนก็สบายใจได้ว่า จะไม่ทำให้ภาพรวมของสวนเปลี่ยนไป

สำหรับการขึ้นโครงของสวน เริ่มจากปลูกไม้พุ่มเป็นกรอบหรือแนวรั้วแนวกำแพงรอบๆ สวนขึ้นมาก่อน เพื่อเป็นการแบ่งแยกพื้นที่ให้ชัดเจนระหว่างพื้นที่สวนกับพื้นที่ส่วนอื่นของตัวบ้าน เลือกต้นไม้ที่ตัดแต่งทรงพุ่มง่ายดูแลง่ายมาปลูกเรียงเป็นแถวไปตามแนวขอบพื้นที่สวน เช่น ไม้ตระกูลไทร แก้ว โมก ฯลฯ

หลังจากได้กรอบของสวนมาแล้ว ก็เริ่มลงไม้ประธาน  เคล็ดลับการเลือกตำแหน่งไม้ประธาน ควรเป็นตำแหน่งที่คิดว่าถ้าปลูกไม้ประธานแล้วจะเป็นมุมที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดหรือเลือกจุดที่ต้องการสร้างร่มเย็น เพื่อวางชุดเก้าอี้สนามนั่งเล่นในสวน ระวังเรื่องจำนวนของไม้ประธานด้วยเพราะถ้าเป็นสวนที่มีพื้นที่แคบตามบ้านจัดสรรทั่วไปไม่แนะนำให้มีไม้ประธานมากกว่า 1 ต้น  อย่าลืมนะค่ะว่า ต่อไปถ้าต้นไม้ทุกต้นโตขึ้นพร้อมๆ กัน พื้นที่สวนของคุณจะแน่นขนัดไปด้วยต้นไม้และสวนมันจะร่มแค่ไหน แต่ถ้าสวนมีพื้นที่กว้างๆ(ประมาณ 50 ตร.ว.ขึ้นไป)จะปลูกมากกว่า 1 ต้นก็ไม่เป็นปัญหาอะไร

จัดสวนสวย

 

ตามด้วยการกำหนดส่วนที่เป็น Hardscape  พื้นที่เปิดโล่งสำหรับวางชุดเก้าอี้สนาม โต๊ะยาวหรือม้านั่งยาวสักตัวเพื่อทำกิจกรรมต่างๆในสวน เวลาเลือกตำแหน่งก็ให้เลือกตำแหน่งที่คิดว่าถ้านั่งอยู่ในบ้านก็สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนเช่นเดียวกับไม้ประธาน เพื่อให้เห็นเป็นภาพที่เชิญชวนให้เราเข้าไปนั่งในสวน ส่วนทางเดินในสวนแผ่นหินกรวดอาจจะปูสลับหรือแทรกด้วยไม้คลุมดินเล็กๆ ปูเป็นแนวหรือเส้นนำสายตาไปยังจุดที่เป็น highlight ของสวน หรือเชื่อมต่อจากตัวอาคารเข้ามาในพื้นที่สวนหรือจากสวนแล้วเชื่อมต่อไปยังส่วนต่างๆของตัวบ้านได้ เช่น ออกไปทางหน้าบ้านโรงจอดรถหรือห้องรับแขกในบ้านที่มีพื้นที่ติดกับสวน

หลังจากได้โครงของสวนมาแล้วก็เริ่มกำหนด บ่อน้ำพุ ชุดสนาม ทางเดิน และต่อมาก็เป็นขั้นตอนการปลูกต้นไม้ ซึ่งมีทั้งไม้ใบไม้ดอกสวย ไม้พุ่มและไม้ดอกที่มีอายุหลายปี  รวมไปถึงไม้กระถางที่เป็นพืชล้มลุกตามฤดูกาลปลูกแซมกันไปถึงจะเป็นต้นไม้เล็กๆ เวลาปลูกก็ควรจะมีการเว้นระยะห่างบ้าง เพื่อไม่ให้สวนดูแน่นจนเกินไป เพราะต้นไม้ยังต้องเจริญเติบโตต่อไปอีก เพราะฉะนั้นคุณอาจจะรู้สึกว่าสวนที่เพิ่งจัดเสร็จ ดูหลวมๆ อยู่บ้าง แต่เมื่อเวลาผ่านไปต้นไม้เริ่มโตสวนก็จะเริ่มลงตัว

แต่ถ้าคิดว่ายังไม่ถนัดที่จะออกแบบสวนเอง AKANEK เสนอว่าอาจจะลองดูตัวอย่างการจัดสวนจากแมกกาซีนก่อนก็ได้แล้วเลือกใช้ต้นไม้ การจัดวางที่ให้เหมาะกับความต้องการ เหมาะกับพื้นที่ของเราเองก็จะช่วยให้เราจัดวางสวนได้ง่ายขึ้นค่ะ

      มีสวนต้องดูแล       
ได้สวนมาสมใจแล้ว ใครๆก็อยากหยุดเวลาให้สวนสวยไปตลอดเวลา แต่พอมาถึงเรื่องการดูแลสวนดูแลต้นไม้เจ้าของบ้านหลายคนเจอมักจะสอบตกกันเนื่องจากขาดความเข้าใจในการดูแลต้นไม้ ดูแลไม่ถูกวิธี ทำให้สวนทรุดโทรม ต้นไม้ไม่โตไม่ออกดอกต้นไม้ตาย

สำหรับการดูแลสวนคุณวิทย์แนะนำสิ่งที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษอยู่ 4 เรื่องคือ 

การให้น้ำ   หลายคนจะเข้าใจว่าต้นไม้ทุกต้นชอบน้ำซึ่งเป็นความเข้าใจที่ไม่ถูกต้องนัก ต้นไม้แต่ละต้นมีความต้องการต่างกัน บางต้นชอบแดดจัดไม่ต้องรดน้ำบ่อยบางต้นก็ขาดน้ำจนดินแห้งไม่ได้เลยต้องคอยรดวันละ 2เวลา การดูแลก็จะไม่เหมือนกัน  สำคัญคือต้องรู้นิสัยต้นไม้ของตัวเองว่าชอบน้ำมากน้อยแค่ไหน   บางคนไม่เคยรู้ว่าต้นไม้ชอบน้ำมากน้อยแค่ไหน บางคนรดน้ำจนต้นไม้ตายแล้วก็ไม่เข้าใจว่าทำไมต้นไม้ตายทั้งที่รดน้ำทุกวัน  ปรากฏว่าเจ้าของบ้านรดมากเกินความต้องการของต้นไม้จนรากเน่าต้นตาย

ปริมาณแสง   เรื่องของแสงจะตรงกันข้ามกับเรื่องการให้น้ำ เพราะต้นไม้ทุกต้นต้องการแสงแดดเพื่อการเจริญเติบโต ออกดอก ออกผล   สวนที่ต้องดูแลเรื่องนี้เป็นพิเศษก็คือสวนที่มีไม้ใหญ่เพราะว่าพุ่มใบของต้นไม้มักจะแผ่กิ่งก้านออกมาคลุมพื้นที่ ทำให้แสงแดดอาจจะส่องลงไปไม่ถึงบริเวณด้านล่างของสวน ต้นไม้เล็กๆที่ปลูกอยู่ด้านล่างจึงไม่ได้รับแสงแดดที่เพียงพอ   ดังนั้นสวนที่เป็นสวนป่าหรือสวนที่เน้นเรื่องการให้ร่มเงาก็อาจจะต้องออกเดินสำรวจกันหน่อยว่า มีจุดไหนบ้างที่แสงลงมาไม่ถึงและต้องคอยตัดแต่งกิ่งควบคุมทรงพุ่มเอาไว้เพื่อให้แสงสามารถลอดลงมาถึงพื้นด้านล่างได้

จัดสวนสวยจัดสวนสวย

ปุ๋ยบางคนเข้าใจว่าปุ๋ยคืออาหารหลักที่ทำให้ต้นไม้เติบโต  จริงๆแล้วปุ๋ยเป็นแค่อาหารเสริมให้กับต้นไม้เท่านั้น แต่สิ่งที่หล่อเลี้ยงให้ต้นไม้โตขึ้นมาได้คือ ดิน น้ำ แสงแดด  การใส่ปุ๋ยนั้นต้องให้แต่พอดีสมดุลกันทั้งการบำรุงต้นและกระตุ้นดอก คุณวิทย์เล่าให้ฟังว่าบางคนไม่เข้าใจ อยากเห็นต้นไม้ออกดอกก็เร่งใส่ปุ๋ยเร่งให้ออกดอกอยู่ตลอด ทำให้ต้นโทรมเร็วซึ่งตามหลักธรรมชาติแล้ว ต้นไม้จะออกดอกออกผลให้เราเห็นนั้นก็ต่อเมื่อต้นสมบูรณ์เสียก่อน แต่ถ้าเราเร่งให้เห็นดอกจนไม่สนใจว่าต้นจะต้องใช้พลังงานแค่ไหนเพื่อจะออกดอกให้เห็น ต้นก็จะค่อยๆโทรมและตายไป

บางคนใส่ปุ๋ยในช่วงหน้าฝนซึ่งเป็นช่วงที่ต้นไม้สมบูรณ์มากพออยู่แล้วพอได้ปุ๋ยบำรุงต้นเข้าไปเสริมผลที่ตามมาคือต้นงามใบงามกิ่งก้านยืดขยายจนฟอร์มต้นเปลี่ยนสุดท้ายก็ต้องตัดแต่งกิ่งก้านที่มันยืดขยายเพื่อให้กลับเข้าฟอร์มเดิมของต้น

การตัดแต่งต้นไม้    ต้องทำความเข้าใจกับงานของผู้ออกแบบสวนว่าเขาตั้งใจให้ตัดแต่งต้นไม้ต้นไหนให้เป็นรูปทรงเรขาคณิต และต้องการตัดแต่งต้นไม้ต้นไหนให้เลียนแบบธรรมชาติ ซึ่งการตัดต้นไม้ประเภทหลังนั้นเป็นไปเพื่อเพื่อคุมขนาดของต้นไม้ไม่ให้โตเกินไป เมื่อเราเข้าใจแล้วหลังจากนั้นเราก็จะสามารถดูแลสวนของเราให้เป็นไปตามที่นักจัดสวนได้จินตนาการและต้องการให้เป็นไปตามนั้น
จัดสวนอย่าตามแฟชั่น

จัดสวนสวย

สุดท้าย คุณวิทย์ฝากมาถึงคนที่กำลังคิดอยู่ในใจว่าอยากจะจัดสวนหรือจัดสวนใหม่ว่า จัดสวน อย่าตามแฟชั่น  หลายคนเลือกที่จะจัดสวนตามความนิยมกระแสแฟชั่น เห็นใครจัดสวนสไตล์ไหนแล้วสวยก็อยากจะจัดตาม หรือเห็นใครมีต้นไม้แปลกๆ ก็อยากจะปลูกตาม แต่พอกระแสเงียบลง ก็ตัดโค่น รื้อ หาต้นไม้แปลกๆ ใหม่ๆ มาลงอีก ต้นลีลาวดีเป็นตัวอย่างที่ดีเลยสำหรับกรณีนี้ เมื่อสัก 3-4ปีก่อนเป็นต้นไม้ที่ตลาดต้องการมาก ราคาแพง แต่พอเทรนด์สวนเปลี่ยนคนที่เคยปลูกลีลาวดีก็จะไปเสาะหาต้นไม้ใหม่ๆมาปลูกแทน ส่วนต้นเดิมก็ขุด โคนทิ้งเป็นวงจรอย่างนี้ไปไม่รู้จบ

ในขณะที่ต้นไม้ไทยบ้านๆของเรา อย่างต้นแก้ว ต้นชบา ต้นพุด ดอกหอม ฟอร์มสวย ดูแลก็ง่ายกลับหายไปจากสวนของคนไทย ทั้งๆที่ต้นไม้ไทยที่อยู่ในบ้านของเราเองนำมาจัดสวนได้สวยไม่แพ้ไม้แปลกๆหรือไม้ราคาแพงเลย ตรงนี้คุณวิทย์ยืนยันกับเราว่าสามารถทำได้จริง สวนหลายๆงานที่คุณวิทย์จัดให้เจ้าของบ้านจะเห็นต้นไม้ไทยใส่ไว้ในสวนเช่นกัน

ดังนั้นหากเราต้องการให้สวนของเราอยู่กับเราไปนานนานโดยที่ไม่ต้องปรับเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลาตามกระแส เราควรจะเลือกสวนและต้นไม้ที่เหมาะกับไลฟ์สไตล์ของตนเอง และดูว่าเราเป็นคนชอบต้นไม้ประเภทไหน หรือชอบต้นไม้ต้นไหน ซึ่งก็ไม่จำเป็นต้องเหมือนใคร ต้นไม้บางต้นอาจมีความหมายกับเราเพราะเป็นต้นไม้ที่เราเคยเห็นที่บ้านคุณยายแต่ปัจจุบันไม่ค่อยมีใครปลูกแล้ว แต่ต้นไม้ต้นนี้เป็นต้นไม้ที่ทุกครั้งที่เราเห็นหรือได้กลิ่นก็ทำให้เราคิดถึงคุณยายขึ้นมา

เต็มอิ่มกับความรู้เรื่องการจัดสวนกันมั้ยคะ สำหรับการจัดสวนด้วยตัวเองแบบง่ายๆที่AKANEK นำมาฝาก จะบอกว่าง่ายก็ไม่เชิง ยากเกินไปก็ไม่ใช่ แต่ต้องอาศัยการเรียนรู้สังเกตและให้เวลาอยู่กับสวน อยู่กับต้นไม้ ซึ่งถ้าเป็นสวนที่มีพื้นที่ไม่มากนัก เช่น พื้นที่สวนหน้าบ้านตามบ้านจัดสรรหรือพื้นที่ด้านข้างตัวบ้านที่มักจะเป็นรูปร่างสี่เหลี่ยมผืนผ้าหรือตามมุมบ้าน เจ้าของบ้านก็น่าจะสามารถจัดได้เอง แต่ถ้าบ้านมีเนื้อที่มากตั้งแต่ 300-400 ตร.วาขึ้นไป AKANEK เสนอว่าว่าจ้างนักจัดสวนมือดีๆสักคนมาช่วยน่าจะเป็นทางเลือกที่ดีกว่า

จัดสวนสวย

        Little Tree Garden          
ใครที่เคยเห็นผลงานของ little tree ผ่านตามาบ้างแล้วบนแมกกาซีนแต่งบ้านหลายต่อหลายเล่มคงจะสงสัยเหมือนเราว่าถ้าจะให้ Little Tree  มาช่วยจัดสวนให้ต้องมีงบถึงหลักแสนมั้ยหรือต้องพื้นที่เท่าไรจัดแต่สวนอังกฤษหรือเปล่าแนวอื่นๆจัดได้มั้ย?

คุณวิทย์ฝากมาว่าจริงๆ แล้ว Little Tree จัดสวนให้เจ้าของบ้านได้ทุกแนวแต่คนจะจดจำผลงานของ Little Tree Garden ว่าเป็นสไตล์สวนอังกฤษสวนยุโรป ซึ่งตรงกับที่เจ้าของบ้านชอบส่วนเรื่องการรับงานก็ไม่มีเงื่อนไขตายตัวว่าต้องพื้นที่มากน้อยแค่ไหนถึงจะรับจัดหรือต้องมีงบเท่านั้นเท่านี้ถึงจะจัดให้ได้ถ้ามีงบอยู่ 50,000-60,000 ก็สามารถจัดให้ได้แต่ก็ต้องเข้าใจว่าถ้างบจำกัดรายละเอียดต่างๆ ก็คงต้องลดทอนลงหรืออาจต้องหยิบจับเอาต้นไม้หรือของที่มีอยู่ในสวนเดิมมาใช้แทน แต่ที่จัดกันหลักแสนเป็นเพราะว่าบ้านบางหลังค่อนข้างมีพื้นที่และเจ้าของบ้านให้อิสระกับคุณวิทย์ได้จัดอย่างเต็มทีกับงบประมาณประมาณหนึ่ง ทำให้คุณวิทย์สามารถใส่รายละเอียดได้เต็มที

เรื่องงบประมาณกับสิ่งที่เจ้าของบ้านคาดหวังว่าจะได้ เป็นเรื่องหนึ่งที่ต้องทำความเข้าใจกันให้ดี บางคนไม่เข้าใจว่าทำไมพื้นที่ไม่มากแต่ใช้งบก้อนใหญ่ในขณะที่พื้นที่ใหญ่ๆกลับใช้งบไปนิดเดียว ตรงนี้คุณวิทย์อธิบายให้ฟังว่า หลายๆงานที่ทำให้ลูกค้าบางสวนพื้นที่ไม่มากแต่มีทั้งงาน hardscape มีการปรับพื้นที่ตัวเลขก็จะสูงขึ้น ในขณะที่บางสวนพื้นที่มากแต่ไม่ได้ปรับแก้พื้นที่หรือใส่รายละเอียดไม่มากหรือใช้ของที่มีอยู่ในสวนเดิมมาปรับใช้ ก็ช่วยให้ประหยัดงบลงได้มาก งบจัดสวนจะสูงจะต่ำไม่ได้ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่แต่อยู่ที่ว่าเจ้าของบ้านต้องการรายละเอียดมากน้อยแค่ไหนคาดหวังว่าจะได้เห็นอะไรในสวนบ้างมากกว่า

จัดสวนสวย

และถ้าใครถูกใจกับการจัดสวนสไตล์ Little Tree ก็อาจต้องใจเย็นรอกันหน่อย ที่ให้รอไม่ใช่ว่าคุณวิทย์เล่นตัวอะไรนะค่ะ แต่เป็นเพราะมีเจ้าของบ้านหลายคนที่ติดต่อเข้ามาให้คุณวิทย์จัดสวนให้คิวก็อาจจะยาวนิดนึงส่วนใครที่อยากเห็นผลงานการจัดสวนของ Little Tree  ดูเพิ่มเติมได้ที่ www.littletreegarden.com   หรือจะลองอีเมลล์ไปพูดคุยกับคุณวิทย์ได้ที่ E-mail: wit_littletree@hotmail.com  หรือโทรศัพท์ติดต่อได้ที่ 081 824 4119 ค่ะ

นอกจากรับออกแบบ-จัดสวนแล้วทาง Little Tree  ก็ยังออกแบบของตกแต่งสวนที่เป็นสไตล์ของ little Tree ไว้จำหน่ายให้กับคนที่ชอบงานประเภทนี้ด้วย เช่น กระถางประดับ ของตกแต่งสวนเล็กๆ น้อยๆ ถ้าใครว่างจะลองแวะไปเดินดูของตกแต่งสวนสไตล์วินเทจได้ที่ Little Tree Garden ก็ได้ เปิดทุกวันตั้งแต่ 9.00-18.00น.  นอกจากไปเดินเลือกหาซื้อของตกแต่งสวนแล้วยังได้ของแถมติดตากลับบ้านมา เป็นความร่มรื่นของไม้ใหญ่ที่คุณวิทย์ปลูกมา 20 ปีในบรรยากาศสวนป่าริมแม่น้ำท่าจีน จ.นครปฐม แล้วอย่าลืมแวะทานอาหารจากครัว Little Tree Garden กันด้วยนะค่ะ

วันนี้เราได้ความรู้เกี่ยวกับการจัดสวนและข้อคิดคำแนะนำดีๆในการดูแลสวนกันไปไม่น้อย ต้องขอบคุณคุณวิทย์ ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง จาก Little Tree  ที่ให้ความรู้และแชร์ประสบการณ์การจัดสวนและการดูแลต้นไม้ดูแลสวนกับเรา และทำให้เราทราบว่าเรื่องสวนเรื่องต้นไม้เป็นเรื่องลึกซึ้งมากกว่าการซื้อต้นไม้สักต้นมาปลูกให้เต็มสวน

credit pictures : Little Tree Garden 

About the Author

กอง บก. AKANEK - มีกันอยู่ 2-3 คน ไม่ดุ ไม่กัด เขียนทุกวัน เขียนทุกเรื่อง