Rolls Royce ของไม้เอ็นจิเนียร์
ฟัง พุทธธรรม ชุด
Furniture
ลงโฆษณา
พระไตรปิฎกเสียง คลิก

ลำดวน หอมเย็นแต่ต้องอดใจรอ

ข้อมูลจำเพาะ

การนำไปใช้ Usage: 
กลิ่นหอม/fragrant
ไม้พุ่ม
Trunk characteristics: 
ไม้ต้น/trees
Habits: 
ชอบแดด/full sun
Height: 
> 4 เมตร/meters

ลำดวน เป็นไม้ดอกหอมโบราณอีกต้นหนึ่ง ความหอมของมันโด่งดังเข้าตาจนขนาดที่คนเอามาตั้งเป็นชื่อลูกสาวตัวเองกันเลยทีเดียว ปู่ย่าตายายเชื่อกันว่า บ้านไหนปลูกลำดวนไว้ที่บ้านจะมีแต่คนคิดถึง คนในบ้านก็จะสดชื่น อารมณ์แจ่มใส  ในทางยา ดอกแห้ง ใช้ทำยาบำรุงกำลัง บำรุงหัวใจ บำรุงเลือด แก้ลม แก้ไข้ แต่ต้องทำใจว่า ลำดวนเป็นไม้หอมที่โตช้ามาก 

ลักษณะทั่วไป     สรีระ รูปร่างความสูงของต้นลำด้วน จะเป็นไม้ยืนต้นสูงใหญ่ ทรงพุ่มรูปไข่ เฉลี่ยแล้วต้นลำดวนจะสูงได้ตั้งแต่ 5-15เมตร ขึ้นอยู่กับการบำรุงต้นว่าสมบูรณ์มากน้อยแค่ไหน เหมาะที่จะปลูกเป็นไม้ประธานในสวน แต่ไม่เหมาะจะปลูกให้ร่มเงา เพราะทรงพุ่มไม่แผ่กว้างมากนัก และจะมีช่วงที่ต้นลำดวนผลัดใบ พุ่มก็จะบาง บังแดดให้ร่มได้ไม่ดี ตามเปลือกลำต้นจะแตก ขรุขระเป็นสเก็ด ไม่เรียบสวย   ใบ สีเขียว หลังใบสีจะเข้มชัดกว่า  ท้องใบสีออกนวลๆ  สวยดี 

ดอก    ดอกสีเหลืองมีกลิ่นหอม จะออกเดี่ยวๆ ตามยอดและซอกใบ  ในดอกจะมีกลีบนับได้ 6กลีบซ้อนกันเป็นชั้นๆ ปลายกลีบแหลม โคนกลีบกว้าง มีกลิ่นหอมเย็นๆ ชื่นใจ จะส่งกลิ่นช่วงเย็นกับช่วงเช้า พอแดดเริ่มแรงกลิ่นก็จะเริ่มจางหายไปและกลับมามีกลิ่นชัดขึ้นอีกครั้งตอนเย็น ดอกจะเริ่มออกให้เห็นตั้งแต่เดือนธันวาคมจนถึงมีนาคมหรือลากยาวไปถึงเมษายน

การบำรุงรักษา     ต้นลำดวนเป็นต้นไม้ที่ชอบพื้นที่มีความชุ่มชื้นสักหน่อย แต่ไม่ถึงกับน้ำแฉะ น้ำท่วมขัง ดินร่วน ซุย ถ้าเป็นดินเหนียว แข็งเกินไปรากจะชอนไชหาอาหารยาก ต้นก็จะขาดสารอาหารไปหล่อเลี้ยง ต้นที่ปลูกมาได้ระยะหนึ่งแล้ว อาจจะลดจำนวนเที่ยวการรดน้ำให้เหลือสัปดาห์ละครั้งก็พอ ส่วนเรื่องแดด ลำดวนจะชอบอยู่กลางแจ้งมากกว่าที่ร่ม อาจจะเป็นบริเวณแดดครึ่งวันหรือแดดเต็มวันก็ได้ ถ้าให้อยู่ร่มไปเลยต้นก็จะไม่งาม หยุดโตอยู่เท่านั้น    โรคภัยไม่ค่อยมีกับใครเขาเท่าไหร่ 

โตช้า หายาก เลี้ยงยาก
ใครคิดจะปลูกลำดวนแบบที่ขุดล้อมมาต้องอดทนกันหน่อย เพราะต้นค่อนข้างโตช้า ออกดอกก็ช้า ถ้าคนปลูกไม่มีความรู้การฟื้นต้นลำดวนก่อนที่จะเอาลงดินปลูก ต้นลำดวนก็มักจะยืนต้นตาย  (เดี๋ยวจะเฉลยอีกทีตอนท้ายว่าทำไมถึงไม่รอด) แนะนำว่าให้ซื้อลำดวนที่ปลูกในกระถางมาแทน ต้นเล็กหน่อยแต่แข็งแรงกว่า โตวันโตคืน ปลูกไม่กี่ปีก็ได้เห็นดอกกันแล้ว  แต่ถ้าเป็นไม้ล้อม ปลูกแล้วต้องมานั่งลุ้น นั่งระทึกกันอีกนาน เพราะหลังจากเอาลงดินแล้ว ต้นเขาจะนิ่ง งัน ใบร่วงโกร๋นกันหลายเดือนหรือเกือบปี กิ่งแห้ง ถ้าประคมประหงมเป็นก็มีสิทธิ์รอด

ส่วนหนึ่งที่ทำให้ต้นลำดวนไม่เป็นที่นิยมสักเท่าไหร่แล้วก็เพราะลำดวนเป็นไม้โตช้า ไม่ทันใจ บางคนปลูกลำดวนตอนอายุมากแล้วก็อยากจะเห็นดอกไวๆ หลายคนก็เลยไม่อยากเสียเวลาชมใบ ชมต้นไปอีกหลายปี จะเห็นได้ก็ตามสถานที่ราชการ หน่วยงงานรัฐ  อีกส่วนหนึ่งดอกลำดวนสีสัน รูปร่างหน้าตาไม่ค่อยสะดุดตาสักเท่าไหร่ ต้นใหญ่ ถ้าจะปลูกก็ต้องมีพื้นที่อย่างน้อย ก็ต้อง 5-6 ตร.ม. เพื่อให้ทรงพุ่มแผ่ขยายได้ แต่บ้านจัดสรรรุ่นใหม่ๆ พื้นที่ค่อนข้างจำกัด ปลูกไม่ได้ ก็เลยไม่ค่อยนิยมนำมาจัดสวนหรือปลูกกัน

เกือบลืมเฉลยว่าทำไม ลำดวนที่เป็นไม้ล้อมถึงมักจะเลี้ยงไม่รอด อย่างที่บอกตั้งแต่ต้นว่าลำดวนเป็นไม้โตช้า กว่าจะโตได้แต่ละนิ้ว แต่ละเมตรใช้เวลานาน แล้วถ้าอยู่ๆ เราขุดเอาต้นลำดวนขึ้นมา ต้นจะได้รับการกระทบกระเทือน รากบางส่วนก็จะต้องถูกตัดทิ้ง ทำให้ต้นไม้หาอาหารลำบากขึ้น ถ้าเอาไปปลูกลงดินเลย ต้นก็จะหากินลำบาก เพราะรากไม่แข็งแรง ต้นก็อ่อนแอ ขาดอาหาร สุดท้ายก็ยืนต้นตายเหมือนต้นไม้หลายๆ ต้นที่ เวลาเราซื้อบ้านโครงการแล้วจะแถมให้ เลี้ยงไปไม่เท่าไหร่ก็ยืนต้นตาย กว่าที่จะเอาต้นลำดวนลงดินได้จริงๆ ก็ต้องประคมประหงมให้ต้นกลับมาแข็งแรง รากสามารถหาอาหาร เลี้ยงต้นได้แล้ว ซึ่งอาศัยเวลาหลายเดือนหรืออาจจะเกือบปี ถึงจะเอาลงปลูกในดินได้