Rolls Royce ของไม้เอ็นจิเนียร์
Furniture
ทำบ้านให้เป็นสปา
เกาะกูดไอส์แลนด์รีสอร์ท
ลงโฆษณา

ต้นหูกระจง/หูกวางแคระ

ข้อมูลจำเพาะ

การนำไปใช้ Usage: 
ให้ร่มเงา/shades
Trunk characteristics: 
ไม้ต้น/trees
Habits: 
ชอบแดด/full sun
ต้องหมั่นรดน้ำ/loves water
Height: 
> 4 เมตร/meters

เกือบ 10 ปีมานี้ ต้นไม้ที่เป็นกระแส นิยมปลูกกันมากต้นหนึ่งก็คือต้นหูกระจง (Terminalia ivorensis Chev.) ด้วยทรงพุ่มที่สวยงาม กิ่งของต้นที่แผ่ออกเป็นชั้นๆ คล้ายฉัตร

และใบที่มีขนาดเล็กละเอียด (บางคนถือเคล็ดเลี้ยงชั้นให้ได้ 7 ชั้น จะได้ดูเหมือนฉัตร 7 ชั้น) ทำให้เจ้าหูกระจงกลายเป็นต้นไม้ฟอร์มสวยอีกต้นหนึ่งที่ภูมิสถาปนิก นักจัดสวน หรือแม้แต่เจ้าของบ้าน เลือกให้เป็นต้นไม้ปลูกประดับอาคารบ้านเรือน  โรงรถ ปลูกไว้หน้าบ้าน ริมรั้ว ริมถนน เกาะกลางถนนเพื่อให้ร่มเงา

ในเวลาเดียวกันก็มีเสียงลือเสียงเล่าอ้างมาว่า รากของมันจะไปสร้างความเสียหายกับโครงสร้างบ้าน ใบร่วงให้ต้องปัดกวาดกันทั้งปี เราก็เลยลองไปค้นๆ ข้อมูลเกี่ยวกับเจ้าหูกระจงมาฝากกัน Plant Profile วันนี้ก็เลยออกจะเข้มข้นด้วยข้อมูลเนื้อหาเป็นพิเศษค่ะ

ลักษณะทั่วไป : หูกระจงเป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ อายุยืน โตไวทันใจ ลำต้นตั้งตรง สูงได้ถึง 15-20เมตร กิ่งก้านจะแตกรอบๆ ลำต้นขนานไปกับพื้นดิน และจะแบ่งตัวเป็นชั้นๆ ดูคล้ายฉัตร ทรงพุ่มรูปไข่ พุ่มใบหนาทึบ ให้ร่มเงาเป็นอย่างดี ในบ้านเรามีอยู่ด้วยกัน 3 สายพันธ์

     1) หูกระจงธรรมดา สายพันธ์นี้เห็นได้ทั่วไปนิยมนำมาใช้จัดสวน 

     2) หูกระจงหนาม สายพันธ์นี้ฟอร์มต้นสวยกว่าสายพันธ์แรก แต่มีหนามทำให้ไม่เป็นที่นิยมนำมาจัดสวน แต่อาจจะมีนำมาปลูกในกระถางเป็นไม้ประดับบ้างเล็กๆ น้อยๆ

     3) หูกระจงแคระ  เป็นสายพันธ์ต้องการดูแลเป็นพิเศษเนื่องจากจะนิยมนำไปทำเป็นไม้ดัด(บอนไซ) ราคาค่อนข้างสูง

ใบและดอก : ใบออกเป็นใบเดี่ยว เล็ก ละเอียด ใบออกเรียงสลับที่ปลายกิ่ง โคนใบเรียวเล็กก่อนจะค่อยๆ ขยายออกแล้วโค้งมนที่ปลายใบ ขอบใบเรียบ ใบหนา ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มเป็นมัน ออกดอกเป็นช่อๆ ตามซอกใบปลายกิ่ง  ดอกสีขาวสะพรั่งเต็มต้น ไม่มีกลิ่นหอม  เมื่อดอกร่วงจะกลายเป็นผลสดรูปรีขนาดเล็กสีเขียวเข้มก่อนจะกลายเป็นเมล็ดแก่สีน้ำตาล 

credit : garden-frenzy.blogspot.com

การดูแลรักษา : หูกระจงเป็นไม้ที่ชอบดินร่วนหรือร่วนปนทราย รากจะชอนไชลงไปยังชั้นดินได้ดีกว่าดินเหนียวหรือดินแข็งๆ ถ้าสภาพดินที่จะปลูกเป็นดินเหนียวแข็งควรปรับสภาพดินก่อนปลูกด้วยการผสมเอาวัสดุปลูกอื่นๆ ลงไปในดิน เช่น กาบมะพร้าวสับ ใบก้ามปูหรือใส่ทรายลงไปเล็กน้อยเพื่อให้ดินไม่จับตัวกันแน่นจนรากชอนไชลงไปไม่ได้

ต้องการน้ำสม่ำเสมอ (ว่ากันว่าถ้าหูกระจงได้น้ำ ใบจะร่วงน้อยลง ซึ่งก็เป็นไปได้ เพราะตามธรรมชาติแล้ว ต้นไม้ที่ได้น้ำไม่เพียงพอหรือลดการสูญเสียน้ำด้วยการทิ้งใบ) เป็นต้นไม้ที่ชอบแดดจัด ทนแดด ทนฝน

หากปลูกในพื้นที่แคบหรือใกล้ตัวบ้าน ก็ควรจำกัดบริเวณให้กับต้น ด้วยการใช้มีดสับรากที่พยายามชอนไชเข้ามาใกล้ตัวบ้าน เสริมกับการตัดแต่งทรงพุ่มอยู่เสมอ เนื่องจากการแผ่ขยายของรากจะเท่าๆ กับทรงพุ่มของต้น  หรือเลือกปลูกในกระถางขนาดใหญ่แทนการปลูกลงดิน  ตัดแต่งกิ่งออกบ้างเพื่อไม่ให้ร่มคลึ้มจนเกินไป หรือถ้าอยากจะควบคุมรูปทรง จำนวนชั้นของกิ่งก้านก็ต้องหมั่นตัดกิ่งอ่อนที่แตกใหม่ตรงเรือนยอดอยู่เสมอ

การขยายพันธ์นิยมใช้การเพาะเมล็ดเพราะจะให้ต้นที่แข็งแรงกว่าการขุดล้อม รากจะแข็งแรงกว่าและแผ่ขยายออกไปทั่วบริเวณ ส่วนต้นที่ได้จากการขุดล้อม รากแก้วจะถูกตัดออกบางส่วนทำให้ต้นต้องใช้เวลาปรับสภาพเป็นเวลานานกว่าที่จะเริ่มแผ่ขยายรากออกมา ต้นก็จะโตช้ากว่า ควบคุมทรงพุ่มได้ง่ายกว่า  แต่ต้นก็จะไม่แข็งแรง โคนได้ง่ายกว่าเมื่อโดนลมพัดแรงๆ

การนำไปใช้งาน :  เนื่องจากเป็นไม้ใหญ่ โตเร็ว ทรงพุ่มกินอาณาบริเวณกว้าง เหมาะที่จะเป็นไม้ประธาน  และเพื่อให้ได้ฟอร์มต้นแผ่ออกได้รูปทรง ควรปลูกในพื้นที่โล่งกว้าง  ต้นจะแผ่กิ่งก้านออกเป็นชั้นๆ สวยงาม แต่ถ้าปลูกใกล้ๆ กัน ต้นจะเบียดชิดกัน ทำให้กิ่งก้านลู่ขึ้นหาอากาศด้านบน ไม่แผ่ออก หรือปลูกในพื้นที่สาธารณะ เช่น  ริมถนน ลานจอดรถ หรือสถานที่ที่มีพื้นที่โล่งกว้าง

credit : teakdoor.com

ทราบ profile ของหูกระจงกันไปแล้ว คราวนี้มาหาคำตอบกับข้อสงสัยที่คาใจบ้าง

รากของหูกระจงจะไปสร้างความเสียหายให้กับโครงสร้างอาคารจริงมั้ย?

เท่าที่ค้นข้อมูลมา ต้นหูกระจงเป็นต้นไม้ที่มีรากทั้งที่เป็นรากแก้วและรากผิวดิน รากผิวดินคืออะไร? รากที่แผ่เลื้อยไปตามผิวดินลักษณะเดียวกับรากของต้นไทร ซึ่งถ้ารากไปเจอกับโครงสร้างอาคารก็จะบุกตะลุยชอนไชเข้าไปตามรอยแตก รอยแยกของโครงสร้างอาคาร และเมื่อรากมีขนาดใหญ่ขึ้นตามอายุ รากก็จะขยายตัวดันให้โครงสร้างอาคารเกิดความเสียหายได้ (ว่ากันว่าถ้าอยากรู้ว่ารากของหูกระจงไปได้ไกลแค่ไหนก็ให้เงยหน้าดูทรงพุ่มของต้น)

ดังนั้นการปลูกต้นหูกระจงก็น่าจะปลูกให้ห่างจากตัวบ้านอย่างน้อยก็ไมต่ำกว่า 8-10เมตร(เพื่อความปลอดภัย) หรือถ้าชอบมากๆ อยากปลูกจริงๆ ก็อาจจะต้องปลูกแบบควบคุมการเจริญเติบโตของต้นและรากในวงจำกัด เช่น การตัดแต่งกิ่งและใช้มีดสับรากไม่ให้เข้าใกล้ตัวบ้านอยู่เสมอ (แต่ก็มีบาง case ที่รากมุดลงดินแล้วชอนไชเข้าไปใต้ตัวอาคาร)  หรือปลูกเลี้ยงในกระถางขนาดใหญ่แทน

ใบร่วงต้องกวาดกันทุกวัน/โคนต้นร่มจนปลูกอะไรไม่ขึ้น

นอกจากเรื่องรากที่ชอนไชบุกตะลุยไปได้ไกลแล้ว คุณต้องใช้แรงกายแรงใจต่อสู้กับปัญหาใบที่ร่วงได้ทุกวันไว้ด้วย เพราะมีให้กวาดได้ทุกวัน ยิ่งเป็นช่วงผลัดใบของเขาด้วยแล้ว ร่วงจนน่าตกใจ ส่วนมากจะเป็นช่วงปลายปีเก่าเข้าปีใหม่ 

อีกอย่างหนึ่ง ถ้าบ้านของคุณอยู่ติดกับเพื่อนบ้าน ลองพูดคุยบอกกล่าวกับเพื่อนบ้านเสียก่อน จะได้ไม่มีปัญหากับเพื่อนบ้านในภายหลังเพราะต้นไม้ต้นเดียว คงสงสัยใช่มั้ยค่ะ เอ๊ะ ฉันปลูกในที่ของฉันแล้วทำไมต้องไปบอกเพื่อนบ้านด้วย มันมีเหตุผลค่ะ ถึงแม้คุณจะปลูกหูกระจงในที่ดินของตัวเอง อย่าลืมว่าหูกระจงมันไม่รู้หรอกว่ากิ่งก้านมันแผ่ล้ำเข้าไปในเขตบ้านใครบ้าง เพื่อนบ้านของคุณอาจจะไม่สนุกด้วย ถ้าทุกเช้า-เย็นต้องมากวาดใบหูกระจงที่ไม่ได้ปลูกแต่ยื่นมาจากบ้านคุณ หรือต้องเซ็งอารมณ์ที่ปลูกต้นไม้ ดอกไม้บ้างก็ไม่ขึ้นเพราะกิ่งต้นหูกระจงของคุณแผ่ร่มเงามาถึง

สรุปแล้ว ต้นหูกระจงไม่ใช่ต้นไม้ที่ดูแลง่ายๆเอาเสียเลยโดยเฉพาะต้นที่ปลูกลงดิน   ถ้าเป็นบ้านที่มีบริเวณไม่กว้างขวาง เนื้อที่ไม่ถึงไร่ อาจจะเลือกพิจารณาปลูกต้นหูกระจงแค่ต้นเดียว และปลูกให้ห่างจากตัวบ้าน โรงรถ หรือสิ่งปลูกสร้างอื่นๆ เช่น รั้ว ให้มากที่สุด หรือเลือกที่จะปลูกในกระถางขนาดใหญ่แทนเพื่อให้ง่ายต่อการควบคุมการเจริญเติบโตของต้น และราก

หรือเลือกปลูกในพื้นที่ไม่สามารถปลูกต้นอะไรได้แล้วหรือปลูกเพื่อกำจัดวัชพืช เนื่องจากกิ่งก้านทรงพุ่มของต้นหูกระจงจะให้ร่มเงาบริเวณโดยรอบโคนต้น แสงแดดส่องลงมาได้น้อย ต้นไม้หรือวัชพืชที่อยู่โคนต้นก็จะไม่สามารถสังเคราะห์แสงได้ ก็จะล้มตายไปเอง

ที่สำคัญ ต้องถามตัวเองก่อนว่า พร้อมมั้ย ถ้าจะต้องคอยดูแล ตรวจตราต้นหูกระจงอยู่เป็นประจำ ถ้าเช้ามาคุณก็ออกไปทำงาน กว่าจะเข้าบ้านมาก็ค่ำมืด แล้วต้องมานั่งปัดกวาดใบหูกระจงก่อนนอน ต้องหาคนปีนขึ้นไปตัดแต่งกิ่งเพื่อให้คงรูปทรงเดิม หรือเดินสำรวจว่ารากชอนไชไปถึงไหนแล้ว หรือมีใครที่พอจะดูแลแทนได้มั้ย

 

 

Comments

akanek_ja_ja's picture

วันนี้หยิบหนังสือที่ชื่อ พรรณไม้ในงานภูมิสถาปัตยกรรม 1 (ผู้เขียน รศ.เอื้อมพร วีสมหมาย, รศ ศศิยา ศิริพานิช(ศิริบุญ), รศ.ดร.อลิศรา มีนะกนิษฐ และ ผศ.ดร.ณัฏฐ พิชกรรม)  มาเปิดดูต้นหูกระจง เพราะอยากรู้ว่าหนังสือเล่มนี้มีความเห็นเรื่องต้นหูกระจงว่าอย่างไร

โดยรวมแล้วก็เป็นไปในทิศทางเดียวกับเราที่ว่า ต้นหูกระจงเป็นต้นไม้ที่โตเร็ว ลำต้น ทรงพุ่มแผ่กว้าง และถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มต้นไม้ที่เป็นอันตรายกับอาคารด้วย  และยังแนะนำเพิ่มเติมอีกว่าถ้าอยากให้ต้นหูกระจงแผ่ชั้นสวยเหมือนฉัตร ไม่ลู่ตั้งขึ้นข้างบน ให้ปลูกห่างจากต้นอื่นๆ หรือห่างจากตัวอาคารตั้งแต่ 8 เมตรขึ้นไป

นอกจากนี้ ต้นหูกระจงที่ปลูกใหม่ๆ อาจจะมีปัญหาใบร่วงได้เนื่องจากระบบรากอาจจะกระทบกระเทือนจากการขนย้าย หรือขณะปลูก แต่หลังจากที่พักฟื้นต้นได้ระยะหนึ่ง ระบบรากแข็งแรงแล้ว ต้นก็จะแตกใบใหม่ออกมาค่ะ 

เพราะฉะนั้นแล้ว ใครที่อยากจะปลูกต้นหูกระจง ก็ควรจะรู้เอาไว้ก่อน เพื่อที่ว่า ปลูกแล้วจะได้ไม่ต้องตัดต้นทิ้งภายหลัง

1. ต้นหูกระจงเป็นต้นไม้ที่โตเร็วมาก ไม่เหมาะกับพื้นที่แคบ

2. รากหูกระจงจะแผ่ไปกว้างพอๆ กับทรงพุ่ม ถ้าจะปลูกก็ควรปลูกให้ห่างจากตัวอาคารอย่างน้อย 5-8 เมตร เพื่อความปลอดภัยกับโครงสร้างสิ่งปลูกสร้างอาคาร และยังเป็นระยะที่ทรงพุ่มจะแผ่เป็นชั้นๆ สวยงาม

3. ถ้าพื้นที่ไม่อำนวยแต่อยากปลูกจริงๆ ให้ปลูกในกระถางแทน คอยตัดแต่งทรงพุ่มอยู่เสมอ จะควบคุมทรงพุ่มและรากได้ง่ายกว่าปลูกลงดิน

กอง บก. AKANEK - มีกันอยู่ 2-3 คน ไม่ดุ ไม่กัด เขียนทุกวัน เขียนทุกเรื่อง

nina's picture

บ้านหมู่บ้านอย่างเรา  สงสัยต้องปลูกลงกระถางอย่างเดียว  เอาไว้โตแล้ว จะถ่ายรูปมาโชว์นะ  ตอนนี้ยังเป็นถั่วงอกอยู่เลย  คริ คริ
 

By nina on

akanek_ja_ja's picture

วันก่อนแวะไปเดินเล่นในสวนสาธารณะ แล้วก็ไปเจอต้นหูกระจง ต้นกำลังสวยเลย ก็เลยถ่ายรูปเก็บมาฝากกันค่ะ 

 

 

กอง บก. AKANEK - มีกันอยู่ 2-3 คน ไม่ดุ ไม่กัด เขียนทุกวัน เขียนทุกเรื่อง

DeSci's picture

อยากได้ไปปลูกที่ห้อง แต่ชีวิตในเมืองหลวง ไม่มีพื้นที่ให้เค้าเลยอ่ะ T__T

สาวสวย น่ารัก ชอบเรื่องราวเกี่ยวกับต้นไม้ ใบหญ้า สีเขียว ชอบตกแต่งบ้าน เป้นชีวิตจิตใจ

By DeSci on