Rolls Royce ของไม้เอ็นจิเนียร์
ฟัง พุทธธรรม ชุด
Furniture
ลงโฆษณา
พระไตรปิฎกเสียง คลิก

สารภี

ข้อมูลจำเพาะ

การนำไปใช้ Usage: 
ให้ร่มเงา/shades
กลิ่นหอม/fragrant
ไม้ประธาน
Trunk characteristics: 
ไม้ต้น/trees
Habits: 
ชอบแดด/full sun
Height: 
> 4 เมตร/meters

ก่อนอื่นต้องขอสารภาพว่า เคยเข้าใจว่าต้นไม้ประจำจังหวัดพะเยา คือดอกคำใต้ (อันนี้เข้าใจเอาเอง ตามชื่ออำเภอดอกคำใต้) แต่จริงๆ แล้วต้นไม้ประจำจังหวัดพะเยาคือ ต้นสารภีค่ะ แล้วเชื่อหรือไม่ว่าต้นสารภีเป็นญาติกับต้นมังคุด

ลักษณะทั่วไป : ต้นสารภี เป็นไม้ยืนต้น เนื้อแข็ง อายุยืน สูงประมาณ 10-15เมตร ลำต้นตรง ทรงพุ่มหนาทึบ ไม่ค่อยผลัดใบ ปลายกิ่งจะห้อยย้อยลงมาหาโคนต้น เปลือกลำต้นสีน้ำตาล ขรุขระ เป็นสเก็ดเล็กๆ ถ้าขูดเปลือกหรือหักกิ่งจะมีน้ำยางสีขาวหรือสีเหลืองอ่อนๆ ไหลออกมา เป็นไม้โตช้า กว่าจะเริ่มออกดอกให้เห็นต้องอายุไม่ต่ำกว่า 6ปี

ลักษณะใบ : ใบรีแคบยาวคล้ายขนนก ปลายแหลม แตกใบเป็นคู่ๆ สลับฟันปลา ผิวใบหนา เป็นมันเกลี้ยง

ลักษณะดอก : เป็นหนึ่งในต้นไม้ที่คนนิยมปลูกไว้ในบริเวณบ้านก็เพราะเป็นไม้ดอกหอม ดอกจะออกเป็นกลุ่มก้อน ตามกิ่ง ดอกสีขาว บานเกือบจะพร้อมกันทั้งต้นส่งกลิ่นหอมอ่อนตลอดทั้งวัน แต่บานไม่ทน วันเดียวดอกก็ร่วงแล้ว ออกดอกส่งกลิ่นหอมรับลมหนาวในช่วงพฤศจิกายนถึงมกราคม ต้นจะออกดอกเต็มต้นอยู่ประมาณ 2 สัปดาห์ ดอกประกอบด้วยกลีบดอกสี่กลีบ ถ้ามองจากไกลๆ จะเห็นดอกเป็นสีขาว แต่ถ้าดูใกล้ๆ แล้วกลีบดอกจะเจือสีชมพูเรื่อๆ ตรงกลางดอกจะเป็นพู่สีเหลืองฟู่ฟ่อง เรียกว่าเกสรตัวผู้ ผลคล้ายมะปราง ผลอ่อนสีเขียวผิวมันเรียบ แต่ถ้าผลแก่จะเป็นสีเหลือง

การดูแลรักษา : สารภีจะชอบดินร่วนๆ ระบายน้ำดี ความชื้นไม่ต้องสูงมาก ชอบแดด รดน้ำสัปดาห์ละครั้งหรือตรวจดูโคนต้น ถ้าดินแห้งก็รดเพิ่ม แต่ถ้าดินชื้นๆ เย็นก็ยังไม่ต้องให้น้ำ ไม่ค่อยมีโรคหรือแมลงศัตรุพืชรบกวน เพราะธรรมชาติสร้างให้สารภีเป็นไม้ที่ทนทานกับสภาพอากาศได้ดี


การเพาะขยายพันธุ์ : มีทั้งวิธีดั่งเดิมอย่างการเพาะเมล็ด ต้นที่โตมาจากเมล็ดจะโตช้ามาก ควรเลือกต้นกล้าที่สูงเกินกว่า 30 ซม.มาปลูก เพราะต้นจะมีกำลังดีแล้ว แต่ถ้าใจร้อนอยากให้โตไวๆ ก็จะใช้การชำกิ่ง หรือใช้การขุดล้อม

การนำไปใช้ : นิยมปลูกประดับอาคารและสวน หรือเป็นไม้พุ่มให้ร่มเงาอาคาร ขุดหลุมปลูก 50*50*50 ซม. ถ้าปลูกหลายต้น ต้องเว้นระยะห่างระหว่างต้นประมาณ 5เมตร เพราะสารภีเมื่ออายุมากขึ้นจะแผ่พุ่มแผ่ใบ ถ้าปลูกใกล้กันมากเกินไป พุ่มใบก็จะมาชนกัน ไม่สวยงาม

ข้อควรระวัง : ช่วงออกดอก เช้าๆ จะมีผึ้งรุมตอมเกสร เก็บน้ำหวานจากเกสรดอกไม้

ภาพจาก  www.treehistory.com

คนโบราณเชื่อว่า มีต้นสารภีไว้ในบ้าน คนในบ้านจะอายุยืนยาว เนื่องจากได้ดมกลิ่นหอมๆ ของสารภี ทำให้จิตใจเยือกเย็น อ่อนหวาน พอใจเย็น ไม่หงุดหงิดง่าย สุขภาพจิตก็จะดี อายุก็ยืนยาว คล้ายกับการบำบัดจิตด้วยกลิ่นหอม ดอกสารภีแห้ง ใช้ทำยาหอม บำรุงหัวใจ หรือนำไปปรุงน้ำหอมใช้ในพิธี สงกรานต์ของทางเหนือ

ผลแก่

 

 

ลำต้น