Rolls Royce ของไม้เอ็นจิเนียร์
ฟัง พุทธธรรม ชุด
Furniture
ลงโฆษณา
พระไตรปิฎกเสียง คลิก

เรื่องต้องรู้ก่อนต่อเติมครัวนอกตัวบ้าน

29 Nov 2013 - akanek_ja_ja

วันก่อนได้ฤกษ์เก็บกวาด ทำความสะอาดบ้าน (รอบเล็กๆ) บังเอิญไปเจอหนังสือเก่าอยู่เล่มหนึ่ง ชื่อว่าบ้านและการต่อเติม เขียนโดย คุณศักดา ประสานไทย (วิทยากรที่เคยให้ความรู้ในงานเสวนาเรื่องบ้านโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กกับบ้านโครงสร้างเหล็ก   ที่ SCG experience จัดไปเมื่อไม่นานมานี้)  จำได้ว่าหนังสือเล่มนี้ได้มานานมากแล้ว พลิกไปพลิกก็ไปเจอหัวข้อหนึ่งที่เขียนถึงการต่อเติมครัวไทยนอกตัวบ้าน เนื้อหาน่าสนใจที่เดียวก็เลยสรุปเนื้อหาเอามาฝากกัน  

คิดต่อเติม อย่าลืมเรื่องการระบายอากาศ 
โดยมากแล้ว หลังจากที่เราซื้อบ้าน อยู่อาศัยได้มาระยะเวลาหนึ่งก็มักจะมีไอเดียต่อเติมหลังบ้านเพื่อใช้สอยพื้นที่ ที่ทำกันมากที่สุดเห็นจะเป็นเป็นครัวไทย เป็นลานซักล้าง หรือเป็นลานพักผ่อนนั่งเล่นหลังบ้าน แต่เนื่องจากบ้านเดี่ยวส่วนใหญ่แล้ว จะเหลือพื้นที่หลังบ้านอยู่ประมาณ 2 เมตร เพื่อให้เป็นพื้นที่ระบายอากาศของบ้าน

ซึ่งถ้าเราต่อเติมขยายเป็นห้องอีกห้องหนึ่งจนเต็มพื้นที่ นอกจากอุปสรรคความยุ่งยากในการต่อเติมแล้วในกรณีที่รั้วบ้านติดกับเพื่อนบ้าน ช่างต้องข้ามรั้วไปก่อผนัง ฉาบปูนทาสีอยู่ในรั้วของเขาแล้ว (เพื่อนบ้านอาจจะไม่ปลื้มเท่าไหร่ ถ้ามีคนแปลกหน้าปีนเข้าปีนออกรั้วบ้านตัวเองอยู่ )การต่อเติมหรือขยายห้องเพิ่มอีกห้องหนึ่งที่มีทั้งผนังกำแพง  ปิดทึบ ยังขวางทางลมไม่ให้พัดเข้า-ออกตัวบ้านได้สะดวก กลิ่นต่างๆ ที่อยู่ในตัวบ้านก็จะลอยอบอวนอยู่ภายในตัวบ้าน ไม่มีทางระบายออกมาได้

ดังนั้นถ้ามีความจำเป็นต้องขยายพื้นที่ด้านหลังบ้าน  อาจจะเลือกขยายโดยทำให้เป็นพื้นที่เปิดโล่ง ขึ้นเสา ขึ้นหลังคาให้ยื่นออกไปรับกับอาคารเดิมช่วยบังแดด บังฝน หรือก่อผนังด้านใดด้านหนึ่งแทนที่จะต่อเติมให้เป็นห้องปิด ก่อผนังปิดทั้งสีด้าน บ้านจะได้ยังระบายลมเข้า-ออกได้  และที่วิศวกรทั้งหลายเตือนเหมือนๆ กันก็คือ จะต่อเติมบ้าน ควรแยกทำโครงสร้างใหม่ ไม่แนะนำให้ทำเชื่อมกับโครงสร้างเดิม เพราะเวลาที่มีการทรุดตัว(ตามธรรมชาติ) โครงสร้างใหม่กับโครงสร้างเก่าการทรุดตัวอาจจะไม่เท่ากัน โครงสร้างใหม่จะได้ไม่ฉุดตัวบ้านเดิมทรุดตามไปกลายเป็นบ้านทรุดเอียง

 ได้พื้นที่เพิ่ม ต้องจัดวางให้ลงตัว 
พื้นที่ที่เพิ่มขึ้นมาหลังจากการต่อเติม แน่นอนว่าไมได้กว้างขวางใหญโตมากนัก ส่วนใหญ่แล้วก็จะประมาณ 2x3เมตร หรือ2x4เมตร หรือถ้าเป็นบ้านที่พื้นที่ก็อาจจะได้พื้นที่ใช้สอยเพิ่มขึ้นเป็น 4x4เมตร  คำถามคือ ได้พื้นที่เพิ่มแล้ว เราจะจัดวางพื้นที่อย่างไรที่จะทำให้ครัวนอกลงตัวที่สุดบนพื้นที่ที่มีอยู่ 

ถ้า...เหลือพื้นที่ว่างประมาณ 2x3เมตร จะออกแบบใช้พื้นที่ก็อาจจะมีข้อจำกัดอยู่ไม่น้อย อาจจะต้องเลือกทำแต่เฉพาะส่วนที่จำเป็นเท่านั้น เช่น เคาน์เตอร์ตลอดแนวความยาว 3เมตร แบ่งเป็น พื้นที่วางเตาแก๊ส  เคาน์เตอร์สำหรับเตรียมอาหารหรือถ้าพอมีพื้นที่เหลือก็อาจจะทำเป็นช่องวางเครื่องซักผ้า อีกด้านซึ่งความยาวเหลือน้อยกว่าอาจจะเลือกวางเคาน์เตอร์หรือก่อปูนเป็นอ่างล้างจาน

ถ้า...เหลือพื้นที่ว่างประมาณ 2x4เมตร  พื้นที่ได้ด้านยาวมากขึ้น อาจจะเพิ่มพื้นที่ซักล้างเข้าไป นอกเหนือจาก เคาน์เตอร์ครัว เตา อ่างล้างจานและพื้นที่วางเครื่องซักผ้าแล้ว

ถ้า... เหลือพื้นที่ว่างประมาณ 4x4เมตร พื้นที่จะเป็นรูปสี่เหลี่ยนมจตุรัส พื้นที่ที่ได้ก็จะมีมากขึ้น นอกจากเคาน์เตอร์ครัว เตา อ่างล้างจานและพื้นที่ซักล้างแล้วยังอาจจะใส่ชุดโต๊ะอาหารสำหรับ 4ที่นั่งเข้าไปได้อีกหนึ่งชุด ขึ้นอยู่กับขนาดโต๊ะอาหารที่เลือกมาด้วยว่ามีขนาดเล็กใหญ่แค่ไหน

 เคาน์เตอร์ อ่างล้างจาน เตา ขนาดไหนดี?
เห็นภาพครัวไทยต่อเติมแบบคร่าวๆ กันไปแล้ว  ตอนนี้ลงรายละเอียด พวกเคาน์เตอร์ อ่างล้างจาน เตา ลานซักล้างกันต่อว่า ควรจะมีมีขนาดเท่าไหร่ จัดวางอย่างไรกันบ้าง

เคาน์เตอร์อ่างล้างจาน
สำหรับเคาน์เตอร์อ่างล้างจาน ตามที่คุณศักดาเขียนไว้ก็คือ อย่างน้อยๆ ควรมีขนาด 0.60 X1.50เมตร ส่วนจะเลือกใช้วัสดุอะไรนั้นสำหรับครัวนอกตัวบ้านแล้ว จะเน้นที่ความทนทานเป็นหลัก หน้าตาก็จะไม่ได้สวยงามเท่ากับครัวในเท่าไหร่ ตัวเคาน์เตอร์จะก่ออิฐขึ้นมากรุกระเบื้อง ส่วนหลุมอ่างก็อยู่ที่เจ้าของบ้านจะเลือกว่าอยากได้อ่างปูนกรุกระเบื้องหรือจะซื้ออ่างสเตนเลสมาฝัง เรื่องความลึกของหลุมเน้นว่าควรทำให้ลึกหน่อย เพราะว่าถ้าทำหลุมตื้นเกินไป เวลาเปิดน้ำล้างจาน น้ำจะกระเด็นเลอะไปทั่วสารทิศ  ส่วนจะเลือกแบบหลุมเดียวหรือสองหลุมก็ขึ้นอยู่กับงบประมาณที่มี  

เคาน์เตอร์วางเตาแก๊ส 
ส่วนใหญ่แล้วเตาที่ใช้ในครัวไทยมักจะเป็นเตาใหญ่ ให้ไฟแรงๆ  ตัวเคาน์เตอร์ อย่างน้อยก็ต้องมีขนาด 0.60-1.20เมตรขึ้นไป ที่ต้องเผื่อพื้นที่ไว้แบบนี้ก็สำหรับวางเตาแก๊สแล้วยังต้องเผื่อที่วางเครื่องปรุงอาหารต่างๆ ที่ควรจะอยู่ใกล้มือหยิบใช้สะดวก เคาน์เตอร์ส่วนนี้ข้างใต้จะเปิดโล่งไว้สำหรับตั้งถังแก๊ส และเจาะรูเคาน์เตอร์ไว้สำหรับสอดท่อแก๊ส และที่สำคัญ พื้นที่ส่วนนี้จะสกปรกได้ง่าย และมักมีคราบสกปรกไอ ควันจากการปรุงอาหารสะสมไว้มากที่สุด พื้นผิวจึงต้องต้องทำความสะอาดง่ายไว้ก่อน เช่น กระเบื้อง ต้องทนทานงานหนัก ทนความร้อนได้ กรด-ด่างจากอาหารและเครื่องปรุงที่มักจะมีทั้งกลิ่น ควันลอยฟุ้ง

พื้นที่ตั้งเครื่องซักผ้า
บางบ้านที่ไมได้มีห้องสำหรับซักผ้าเป็นสัดเป็นส่วน ก็อาจจะใช้พื้นที่ต่อเติมนี้เป็นที่ตั้งเครื่องซักผ้า (ดีกว่าไปตั้งตากแดดตากฝน ตากฝนอยู่ตามชายคาบ้าน) อย่างน้อยๆ ก็ควรจะมีพื้นที่ไว้ไม่ต่ำกว่า 0.80x0.80เมตร หรือยึดตามขนาดของเครื่องซักผ้า และควรอยู่ไกลจากส่วนที่เป็นเตาปรุงอาหารเสียหน่อย กลิ่นอาหาร คราบ ไอน้ำมันจะได้ไม่ไปจับเสื้อผ้า ถ้าพื้นที่เหลือเยอะจะก่อเคาน์เตอร์ซักล้างอีกจุดขึ้นมาเอาไว้สำหรับซักผ้าหรือของใช้ที่ไม่ใช่ข้าวของในงานครัว ไม่ควรใช้อ่างล้างจานร่วมกับอ่างซักผ้า เพราะคราบไขมัน เศษอาหารที่อาจจะติดหรือหลงเหลืออยู่ที่อ่างล้างจานอาจจะติดไปกับผ้าที่ซักได้ ทางทีดีควรทำแยกจะดีกว่า 

ลานซักล้าง
พื้นที่ลางซักล้างจะเป็นพื้นที่สำหรับซักล้างทำความสะอาดอุปกรณ์ทำความสะอาดบ้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นไม้ถูพื้น ผ้าเช็ดเท้า หรือเอาไว้ล้างทำความมสะอาดข้าวของเครื่องใช้ในบ้าน ที่จำเป็นต้องใช้พื้นที่ในการซักล้างมากหน่อย พื้นที่ที่เหมาะควรเลือกมุมใดมุมหนึ่ง ขนาดไม่น้อยกว่า 1.20x1.20เมตร พร้อมกับติดก๊อกน้ำ ติดผนัง

ทางสัญจร

อีกหนึ่งจุดสำคัญของครัวต่อเติมหลังบ้านก็คือ ทางเดินทางสัญจร  สำคัญคือ ต้องสะดวก   ความกว้างของทางเดินไม่ควรต่ำกว่า 0.80เมตร ขนานไปกับแนวเคาน์เตอร์ ความกว้างประมาณนี้เพียงพอที่คนๆ หนึ่งจะเดินไปมาได้อย่างสะดวกแล้ว  แต่ถ้า อยากให้ทางเดินกว้างขึ้น คนสามารถเดินสวนกันได้ไม่ชนกัน ก็ต้องขยายความกว้างเป็น 1.20เมตร ถึงจะเดินได้สะดวกไม่ชนกัน

*ส่วนพื้นที่ที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่เป็นพิเศษ ตั้งแต่ 4x4 เมตรขึ้นไป เราอาจจะวางโต๊ะทานอาหารสำหรับ 4ที่ เข้าไปในครัวต่อเติม เอาไว้เป็นโต๊ะทานอาหารเล็กๆ หลังบ้าน สำหรับมื้อง่ายๆ ของว่าง หรือมื้อเช้าที่ไม่เน้นพิธีรีตองอะไรมาก  แต่ชุดโต๊ะอาหารเล็กๆ ชุดหนึ่ง อย่างต่ำๆ ก็จะต้องมีพื้นที่เหลืออยู่ 1.50x1.50เมตร ถึงจะวางแล้วดูไม่อึดอัดจนเกินไป

ไกด์ไลน์เบื้องต้นสำหรับการต่อเติมครัวนอกตัวบ้าน ที่นำมาฝากนี้ให้มองว่าเป็นไกด์ไลน์แบบกว้างๆ ให้ได้เห็นภาพรวมของพื้นที่ต่อเติมว่า มีอะไรบ้าง ต้องคำนึงถึงเรื่องอะไรบ้าง แล้วควรจะจัดวางอย่างไรให้ลงตัว แต่เมื่อถึงเวลาออกแบบจริงๆ ครัวที่ต่อเติมขึ้นมาใหม่ก็ต้องดูที่การใช้งาน ความต้องการ ความเหมาะสมทั้งเรื่องของพื้นที่ ความถนัด ความชอบของคนที่จะใช้พื้นที่ตรงนี้เป็นหลักอยู่ดี 

 

ขอบคุณ ข้อมูลที่เป็นประโยชน์มากสำหรับคนที่คิดจะต่อเติมพื้นที่ด้านหลังบ้าน  จาก หนังสือบ้านและการต่อเติม เขียนโดย คุณศักดา ประสานไทย มา ณ ที่นี้ด้วยค่ะ 

About the Author

กอง บก. AKANEK - มีกันอยู่ 2-3 คน ไม่ดุ ไม่กัด เขียนทุกวัน เขียนทุกเรื่อง